Sławomir Wojtkowski


filozof, etyk, strateg, badacz i wielbiciel reklam

99 najgorszych okładek płyt wszech czasów

Okładka wraz z pudełkiem (CD) lub dodatkową kopertą (vinyl) stanowi opakowanie płyty. W świetle teorii marketingu opakowanie nie jest oczywiście reklamą, ale z pewnością jest nośnikiem projektu graficznego i treści, które mają przyciągnąć uwagę i zainteresować słuchacza, oczarować go i zachęcić do kupna krążka. A własnie na tym polega przecież oddziaływanie reklamy. Aspekty promocyjne okładek płyt są istotne z handlowego punktu widzenia, ponieważ wpływają na ilość sprzedanych egzemplarzy albumu. Zatem jego okładka i reklama mają dużo wspólnego.

Dla wielu melomanów wartości estetyczne pudełek, kopert, książeczek, plakatów i innych materiałów dołączanych do płyt, mają duże znaczenie. Poświęcono temu zagadnieniu sporą literaturę, prasa muzyczna też często pisze na ten temat. W sieci można trafić na rozważania i dyskusje podejmujące tę problematykę. Ale można też znaleźć różne podsumowania i zestawienia, w tym… najgorszych okładek płyt. Kryteria wyboru najbardziej kiepskiej okładki nie zawsze są jasne, ale najczęściej należy do nich: kiczowatość, błędy projektowe, niepoprawność polityczna, kiepskie (ośmieszające) wizerunki muzyków, nadmierne nadęcie, nieudane prowokacje, wulgarne golizny, nieetyczność przesłania, źle dobrana kolorystyka, niespójność z rodzajem muzyki na płycie…

brzydkie reklamy , 006

Znakomita większość okładek płyt prezentuje zdjęcie muzyka lub grupy muzyków. Problem polega na tym, że niektóre stylizacje bardzo się zestarzały, a im bardziej były od początku nieudolne czy przerysowane – tym gorzej dla współczesnej percepcji takiej okładki. Dzisiejsza śmieszność wielu projektów nie jest jednak do końca zawiniona przez samych wykonawców.

brzydkie reklamy , 014

Szczególnym przypadkiem nieudolności jest sytuacja, kiedy zdjęcie artysty jest inscenizowane, jest on przedstawiony w pewnej sztucznej pozie lub towarzyszy mu jakiś dodatkowy element (zwierzę, gadżet), który ma podkreślać wymowę czy przesłanie muzyki. Potęgować kiepskie wrażenie może też dodatkowo fatalna (pomysł, kolorystyka) oprawa graficzna zdjęcia.

brzydkie reklamy , 019

Zestarzały się też bardzo okładki, na których zespoły występują w podobnych lub wręcz takich samych strojach czy podobnych fryzurach. Taka unifikacja była modna w latach 60. (np. The Beatles), 70. (np. Bee Gees) i poniekąd jeszcze 80. XX wieku, ale dziś się nie sprawdza. Zabawnie wyglądają przede wszystkim przestarzałe kroje kiczowatych zazwyczaj kostiumów, ale też niemodne fryzury, np. trwałe ondulacje.

brzydkie reklamy , 024

Niektórzy wykonawcy rockowi – a prym wiodą tutaj zespoły heavy metalowe, hard rockowe i w ogóle prezentujące nurt ciężkich brzmień (np. Ozzy Osbourne, Manowar, W.A.S.P.) – do tego stopnia polubili przebieranki i satanistyczno-batalistyczne rekwizyty, że niejedna okładka sprawia wrażenie pastiszu. Nie wiadomo – śmiać się czy płakać. To, co kiedyś miało wyglądać strasznie, przerażająco, dziś budzi odruch politowania.

brzydkie reklamy , 044

Trudno opanować zażenowanie patrząc na okładki, na których instrumentalnie i bez wyczucia wykorzystywano nagość. Chyba najgorzej robi artysta, który daje się sfotografować nago lub w nieskromnym stroju, pozie czy sytuacji, ponieważ jego pycha i zadufanie w sobie („patrzcie jaki jestem piękny i atrakcyjny”) prowokuje opór i zwyczajnie go ośmiesza. Sporo projektów nawiązuje do golizny na – bodaj pierwszej w tym stylu – okładce płyty Johna Lennona & Yoko Ono „Two Virgins”, prezentując zdjęcia w złym guście lub na wpół pornograficzne.

brzydkie reklamy , 056

Beznadziejnym zdaje się też być poszukiwanie powodów, dla których na okładkach płyt przedstawiono sytuacje dziwaczne, obrzydliwe lub odrażające: surowe mięso przyciskane do nagiej piersi lub po prostu spożywane, fizjologiczne czynności wypróżnieniowe, rozmazane na bucie odchody zwierzęce, nagiego człowieka tulącego się na sianie do świni… Już nie tylko brak wyczucia, ale zwykła głupota pomysłodawców i realizatorów tych przedsięwzięć, zdaje się nie mieć granic.

brzydkie reklamy , 070

Oddzielne kategorie stanowią nieudane rysunki i fotomontaże, które ze względu na samym pomysł, jego wymowę, a także jakość wykonania, wołają o pomstę do nieba. Niestety w tym nurcie mamy też sporo swoich reprezentantów. Bije po oczach płycizna intelektualna i estetyczna twórczości niektórych rodzimych rysowników i fotomontażystów (vide okładki płyt Turbo “Kawaleria Szatana” i Myslovitz “Miłość w czasach popkultury”).

brzydkie reklamy , 100a

Najgorzej opakowana płyta CD wszech czasów. Awers okładki.

Przejrzałem naprawdę sporo rankingów z cyklu „The Worst Album Covers Ever”, ale nigdzie nie znalazłem okładki tak odpychającej, zniechęcającej i kiczowatej, jak ta zamieszczona powyżej. Powinna wygrać w tych wszystkich zestawieniach! Skąd ją wziąłem? Nie wiem, ale silne poszlaki wskazują, że to nasza, polska, choć niekoniecznie legalna, produkcja. Należy ona do ostatniej kategorii – kiczowatych do bólu grafik. Łączy w sobie nie tylko brak jakiejkolwiek idei, nieadekwatność, niedbałość wykonania i zwykłą brzydotę, ale jeszcze i to, że… nie jest tak spektakularna jak inne wpadki projektowe. Właśnie ten brak spektakularności jest jej dodatkowym „atutem” i przewagą nad wszystkimi innymi (po)tworami okładkowymi.

brzydkie reklamy , 100b

Najgorzej opakowana płyta CD wszech czasów. Rewers okładki. Warto zwrócić uwagę na dziwny, jakby przypadkowy zestaw wykonawców i utworów.

W niektórych okładkach płyt oprócz złych, można odnaleźć także dobre strony. Na przykład okładka epatująca nagością, z ośmieszającym zdjęciem artysty czy obrzydliwa, zwróci jednak na siebie uwagę; żenujące okładki heavy metalowe są na tyle charakterystyczne, że miłośnicy gatunku zauważą je wśród wielu innych; okładka prezentująca zespół muzyczny w dziwnych strojach czy fryzurach jest znakiem czasów i świadectwem estetyki którejś dekady. Natomiast prezentowany przez mnie projekt na żadnym poziomie nie ma w sobie nic wartościowego czy choćby ciekawego.

brzydkie reklamy , 100c

Najgorzej opakowana płyta CD wszech czasów. Nadruk na dysku.

Ze względu na spodziewany poklask internetowej publiczności, w rozmaitych rankingach prezentuje się przede wszystkim wpadki efektowne, nierzadko nadzwyczajne. Uważam to za błąd. Naprawdę najgorsze są wpadki ciche, prawie niezauważalne, a dopiero przy wystawieniu ich na światło dzienne – zapierające dech w piersiach. Projekt okładki płyty “Hello Europe” – oglądany ze wszystkich stron, w całości i w częściach, na gorąco i w po chłodnej analizie – niewątpliwie do takich należy!

[sw, kwiecień 2013]

Wybór 99 najgorszych okładek płytowych z rankingów internetowych i zbiorów własnych:

brzydkie reklamy , 002 brzydkie reklamy , 003 brzydkie reklamy , 004 brzydkie reklamy , 005 brzydkie reklamy , 006 brzydkie reklamy , 007 brzydkie reklamy , 008 brzydkie reklamy , 009 brzydkie reklamy , 001 brzydkie reklamy , 010 brzydkie reklamy , 011 brzydkie reklamy , 012 brzydkie reklamy , 013 brzydkie reklamy , 015 brzydkie reklamy , 014 brzydkie reklamy , 016 brzydkie reklamy , 017 brzydkie reklamy , 018 brzydkie reklamy , 019 brzydkie reklamy , 020 brzydkie reklamy , 021 brzydkie reklamy , 022 brzydkie reklamy , 023 brzydkie reklamy , 024 brzydkie reklamy , 025 brzydkie reklamy , 026 brzydkie reklamy , 027 brzydkie reklamy , 028 brzydkie reklamy , 029 brzydkie reklamy , 030 brzydkie reklamy , 031 brzydkie reklamy , 032 brzydkie reklamy , 033 brzydkie reklamy , 034 brzydkie reklamy , 035 brzydkie reklamy , 036 brzydkie reklamy , 037 brzydkie reklamy , 038 brzydkie reklamy , 039 brzydkie reklamy , 040 brzydkie reklamy , 041 brzydkie reklamy , 042 brzydkie reklamy , 043 brzydkie reklamy , 044 brzydkie reklamy , 045 brzydkie reklamy , 046 brzydkie reklamy , 047 brzydkie reklamy , 048 brzydkie reklamy , 049 brzydkie reklamy , 050 brzydkie reklamy , 051 brzydkie reklamy , 052 brzydkie reklamy , 053 brzydkie reklamy , 054 brzydkie reklamy , 055 brzydkie reklamy , 056 brzydkie reklamy , 057 brzydkie reklamy , 058 brzydkie reklamy , 059 brzydkie reklamy , 060 brzydkie reklamy , 061 brzydkie reklamy , 062 brzydkie reklamy , 063 brzydkie reklamy , 064 brzydkie reklamy , 066 brzydkie reklamy , 067 brzydkie reklamy , 068 brzydkie reklamy , 069 brzydkie reklamy , 065 brzydkie reklamy , 070 brzydkie reklamy , 071 brzydkie reklamy , 072 brzydkie reklamy , 073 brzydkie reklamy , 074 brzydkie reklamy , 075 brzydkie reklamy , 076 brzydkie reklamy , 077 brzydkie reklamy , 078 brzydkie reklamy , 079 brzydkie reklamy , 080 brzydkie reklamy , 081 brzydkie reklamy , 082 brzydkie reklamy , 083 brzydkie reklamy , 084 brzydkie reklamy , 085 brzydkie reklamy , 086 brzydkie reklamy , 087 brzydkie reklamy , 088 brzydkie reklamy , 089 brzydkie reklamy , 090 brzydkie reklamy , 091 brzydkie reklamy , 093 brzydkie reklamy , 094 brzydkie reklamy , 095 brzydkie reklamy , 096 brzydkie reklamy , 097 brzydkie reklamy , 098 brzydkie reklamy , 099 brzydkie reklamy , 100a

Komentarze:

Wypowiedz się


 

-->